For English click here.

Mijn afstudeer onderzoek

Voor mijn afstudeeronderzoek heb ik onderzocht in hoeverre auditees onderhevig zijn aan de loss aversion bias bij het accepteren van auditaanbevelingen en welke factoren hierop van invloed kunnen zijn. Op 29 maart heb ik dit proefschrift met succes verdedigd en kreeg ik een 8 (cijfer in Nederland varieert van 1 tot 10; een 10 halen voor een proefschrift is bijna onmogelijk).

Het accepteren en implementeren van auditaanbevelingen door auditees verhoogt de effectiviteit van internal auditing. Het afleveren van een state-of-the-art rapport met geweldige bevindingen en bruikbare aanbevelingen is goed, daadwerkelijke implementatie van die aanbevelingen is nodig om het werk van de interne auditors echt impact te laten hebben. Meer kennis over dit besluitvormingsproces door auditees kan auditors helpen de effectiviteit van internal audit naar een hoger niveau te tillen.

Wat is verliesaversie?

Verliesaversie is een concept dat voor het eerst werd bedacht door Daniel Kahneman (emeritus hoogleraar psychologie en public affairs aan de Woodrow Wilson School, de emeritus hoogleraar psychologie Eugene Higgins aan de Princeton University en een fellow van het Center for Rationality aan de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem) en wijlen Amos Tversky. Het maakt deel uit van een concept dat prospect-theorie wordt genoemd. Behavioraleconomics.com biedt een goede samenvattende beschrijving:

Prospect-theorie is een gedragsmodel dat laat zien hoe mensen kiezen tussen alternatieven die risico en onzekerheid inhouden (bijv.% Kans op winst of verlies). Het toont aan dat mensen denken in termen van verwacht nut ten opzichte van een referentiepunt (bijv. Huidige rijkdom) in plaats van absolute uitkomsten. De prospectentheorie is ontwikkeld door risicovolle keuzes te kaderen en geeft aan dat mensen verliesavers zijn; aangezien individuen een grotere hekel hebben aan verliezen dan aan gelijkwaardige winsten, zijn ze eerder bereid risico’s te nemen om verlies te vermijden. Door de vertekende weging van kansen (zie zekerheid / mogelijkheidseffecten) en verliesaversie leidt de theorie tot het volgende patroon met betrekking tot risico (Kahneman & Tversky, 1979; Kahneman, 2011)

In mijn onderzoek heb ik verliesaversie gedefinieerd als “de neiging van mensen om verliezen zwaarder af te wegen dan proportionele winsten bij het maken van een keuze” en de impact van verliesaversie werd toegepast op de situatie van de gecontroleerde. Op basis van de prospectentheorie is het besluitvormingsproces niet-rationeel en handelt de gecontroleerde op basis van verliesaversie. Dit zou betekenen dat de gecontroleerde, bewust of onbewust, zal proberen een mogelijk verlies zoveel mogelijk te vermijden.

Hoe heb ik mijn onderzoek vormgegeven?

Geleid door de literatuur die ik heb onderzocht, is er nog nooit een verband gelegd tussen auditing en verliesaversie. Ik concludeerde dat verliesaversie dit keuzeproces bij auditing zou kunnen beïnvloeden en dat er drie mogelijke factoren zijn die dit proces kunnen beïnvloeden. De eerste factor is de afstand tussen de gecontroleerde en de aanbeveling; dit kan een verzachtend of vergrotend effect hebben. Meer afstand kan leiden tot minder verliesaversie, minder afstand kan leiden tot meer verliesaversie.

De tweede factor is de ervaring met internal audit: hoe meer ervaring een audtee heeft met internal audit, en hoe positiever de ervaring van de auditee met internal audit, hoe minder waarschijnlijk verliesaversie wordt. De derde factor is de omkadering van de aanbeveling: een verliescontext kan leiden tot meer verliesaversie dan een winstcontext, en het gebruik van het woord upgrade (in tegenstelling tot vergelijkbare woorden) kan ook leiden tot minder verliesaversie.

Uitkomst

Dit mogelijke verband tussen verliesaversie en acceptatie van bevindingen is geanalyseerd door middel van een online experiment met 62 Nederlandse respondenten: de afstand tussen de auditee en de aanbeveling bleek de enige variabele te zijn die de verliesaversie bij de auditee kan beïnvloeden. Uit de antwoorden op de (gesloten) vragen bleek ook dat auditees veel eerder voor zekerheid kiezen; auditees in mijn steekproef lijken meer risico-avers dan verlies-avers te zijn. Ervaring met internal auditing en framing bleken geen invloed te hebben op verliesaversie bij auditees.

In de dagelijkse praktijk hoeven internal auditors op basis van mijn onderzoek daarom misschien niet uitgebreid na te denken over mogelijke verliesaversie bij auditees; dit is echter slechts één experiment dat geen concreet en definitief bewijs is voor deze conclusie. Auditors doen er goed aan om bij het formuleren van de aanbeveling enige afstand te creëren tussen de gecontroleerde en de aanbeveling: de resultaten laten zien dat dit de verliesaversie kan verminderen en de acceptatie van aanbevelingen kan vergroten.

Praktisch advies: dit kan bijvoorbeeld worden gedaan door te vermijden dat een persoon of specifieke functie in een aanbeveling wordt opgenomen, maar in plaats daarvan een zin te gebruiken als: het beleid kan gebaat zijn bij verbetering op …

Een laatste opmerking

Ik raad ten zeerste aan om het boek van Kahneman te lezen: Thinking, fast and slow. Naast prospectentheorie en verliesaversie, bevat het veel meer onderzoek en inzicht in hoe en waarom we beslissingen nemen, en hoe zelden we rationeel zijn en wel onderhevig aan vooroordelen en heuristieken. Het was de trigger die me op de weg naar mijn scriptie zette.

N.b. dit artikel is reeds op 18 februari 2021 gepubliceerd op LinkedIn. Beeldwerk via Unsplash.